Nederlandse onderwijsuitgaven volgens OCW en OESO

De onderwijsstelsels van landen verschillen in opzet en de manier waarop ze bekostigd worden. Om toch te kunnen vergelijken zijn in internationaal verband definities en indicatoren afgesproken die voor zo eenduidig mogelijke informatie moeten zorgen. Het CBS levert de gegevens over het Nederlandse onderwijs aan de OESO, UNESCO en Eurostat. De OESO en Eurostat publiceren onder andere de indicatoren ‘Uitgaven aan onderwijsinstellingen’ en ‘Overheidsuitgaven aan onderwijs’.

Het CBS heeft een overzicht samengesteld dat de aansluiting laat zien tussen de uitgaven voor onderwijs van het ministerie van OCW en de totale onderwijsuitgaven van Nederland volgens de OESO. Deze zogenaamde aansluittabel staat hieronder afgebeeld. Voor de aansluittabel voor de jaren 1995 t/m 2017 zie het bestand onderaan, onder 'Documenten'.

Nationale onderwijsuitgaven Aansluittabel OCW-OESO

Nationale onderwijsuitgaven Aansluittabel OCW-OESO mln euro
201220132014201520162017
Totaal uitgaven OCW341693516135995363503299338053
Totaal ontvangsten OCW124512561254130213181339
Gesaldeerde uitgaven OCW333773431235172355293783337169
Uitgaven Cultuur-1872-1622-1889-1597-1834-1734
Uitgaven Wetenschap-950-908-943-1049-1053-1046
OCW onderwijsuitgaven305553178332340328833494634389
Aanpassing OCW onderwijsuitgaven aan OESO-definitie1401962-3914
A) OCW onderwijsuitgaven volgens OESO306953197932342328453494734393
Onderwijsuitgaven andere ministeries225622032010204320452042
B) Rijksuitgaven aan onderwijs329513418234352348883699236435
Onderwijsuitgaven lagere overheden (netto)237623202308201518221524
C) Overheidsuitgaven aan onderwijs353273650236660369033881437959
Uitgaven huishoudens aan onderwijsinstellingen274728182945306631273215
Uitgaven bedrijven aan onderwijsinstellingen364335343452339733993738
Uitgaven buitenland aan onderwijsinstellingen316354382404400403
D) Private uitgaven aan onderwijsinstellingen670667076779686669267356
E) Consolidatie-703-632-533-475-471-479
Totale onderwijsuitgaven volgens OESO (C, D en E)413304257742905432944526944836
waarvan aan onderwijsinstellingen374113833437998388583934740191
CBS - OCW Brontabel als csv (1 kB)

Publieke onderwijsuitgaven

De aansluittabel begint met de uitgaven van OCW zoals ze in het jaarverslag aan het parlement worden verantwoord. Daarop volgen de aanpassingen op de uitgaven van OCW die nodig zijn om aan te sluiten op de internationale definities voor onderwijsstatistieken van de OESO.

De OCW-uitgaven voor onderwijs gaan voor het grootste deel direct naar onderwijsinstellingen. Daarnaast gaan er middelen naar huishoudens (vooral studiefinanciering) en gemeenten. Ook andere ministeries dragen bij aan het totaal van de onderwijsuitgaven. De ministeries van EZK (Economische Zaken en Klimaat) en VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) bekostigen agrarische of zorgopleidingen en ministeries stellen subsidies en fiscale regelingen beschikbaar aan bedrijven als deze stageplaatsen of leerwerkplekken beschikbaar stellen.

Lagere overheden (vooral gemeenten) geven meer uit aan onderwijs dan ze van de ministeries ontvangen. Gemeenten zijn onder andere verantwoordelijk voor voorschoolse educatie, leerlingenvervoer en de huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs.

Private onderwijsuitgaven

Volgens de definities van de OESO worden bij de bepaling van de totale onderwijsuitgaven alleen de private uitgaven aan onderwijsinstellingen meegenomen. Private onderwijsuitgaven anders dan aan onderwijsinstellingen worden buiten beschouwing gelaten. Huishoudens, bedrijven en organisaties in het buitenland zijn samen de private sector. Huishoudens hebben uitgaven aan onderwijsinstellingen voor les- en collegegelden, ouderbijdragen en schoolactiviteiten. Bedrijven hebben uitgaven voor de begeleiding van studenten die leren en werken tegelijk (duale studenten).  Zowel bedrijven als organisaties in het buitenland geven geld uit aan contractonderzoek dat zij door Nederlandse universiteiten en hogescholen laten uitvoeren.

Totale uitgaven voor onderwijs

De totale onderwijsuitgaven zijn dan de publieke en private uitgaven aan onderwijsinstellingen en de publieke uitgaven aan huishoudens en bedrijven. Dubbeltellingen van bepaalde geldstromen in de totale onderwijsuitgaven worden voorkomen met behulp van de post ‘Consolidatie’.

Afzenders