Eindexamens voortgezet onderwijs

De eindexamens zijn de afsluiting van het voortgezet onderwijs.

Aan het eind van het laatste schooljaar worden de centrale eindexamens afgenomen. Een combinatie van de resultaten van deze eindexamens en de schoolexamens die door een aantal schooljaren heen worden afgenomen, bepalen of een leerling slaagt voor het voortgezet onderwijs en zijn of haar diploma haalt.

In de eerste grafiek is het slaagpercentage van de leerlingen voor verschillende onderwijssoorten te zien. Onder 'Gerelateerde grafieken' zijn het gemiddelde cijfer voor de centrale examens en het gemiddelde cijfer voor de schoolexamens te vinden. Ook is hier het slaagpercentage te vinden naar sociaaleconomische positie van de leerlingen en de diplomaverdeling naar het opleidingsniveau van ouders.

In de tweede grafiek staat het gemiddelde eindexamencijfer voor het kernvak Nederlands, en onder 'Gerelateerde grafieken' die voor de andere kernvakken Engels en Wiskunde.

Slaagpercentage Per onderwijssoort en totaal
vmbohavovwototaal %
200895.0%89.4%92.2%93.1%
200994.9%86.9%91.1%92.2%
201094.5%85.7%89.3%91.2%
201193.7%85.6%88.9%90.6%
201292.3%86.7%87.5%89.8%
201392.9%88.0%91.9%91.4%
201494.5%87.9%89.8%91.8%
201595.2%87.6%92.4%92.6%
201695.2%88.6%91.2%92.7%

Over de jaren heen wordt het hoogste slaagpercentage gehaald in het vmbo, gevolgd door vwo en havo. Er was al geruime tijd sprake van een dalende tendens toen in 2012 de eerste strengere exameneisen van kracht werden. Van te voren werd gevreesd voor een sterke daling van het aantal geslaagde leerlingen. De slaagpercentages bleken in dat jaar echter maar licht te zijn gedaald en in het havo zelfs te zijn gestegen. Bij de eindexamens in 2013 kwam er een eind aan de dalende tendens en was er juist een opvallende stijging van het slaagpercentage in alle schooltypen, vooral in het vwo (+4.4%). In de jaren erna is het slaagpercentage in het vmbo verder gestegen om in 2016 te stabiliseren. In het havo daalde het slaagpercentage na 2013 enigszins om in 2016 met 1% te stijgen ten opzichte van 2015. In het vwo zien we een wisselend beeld: in 2014 was er eerst een aanzienlijke daling (-2.1%) terwijl er 2015 weer sprake was van een opvallende stijging (+2.6%). In 2016 zien we weer een daling en wel met 1.2%. Het slaagpercentage voor de totale groep kandidaten is in 2016 met 0.1% gestegen en ligt nu op 92.7%, het hoogste percentage sinds 2008.

DUO: Examenmonitor VO 2016 Brontabel als csv (295 bytes)
Gemiddeld cijfer voor het centraal examen Per schooltype
vmbo bvmbo kvmbo gthavovwo
20086.446.246.266.296.32
20096.426.156.306.196.32
20106.436.176.256.136.27
20116.326.096.106.156.26
20126.576.306.296.306.40
20136.626.276.276.476.59
20146.666.306.406.376.44
20156.706.326.506.356.56
20166.686.356.406.406.52

Bij het cijfer voor het centraal eindexamen was vanaf 2007 sprake van een dalende tendens. Deze tendens werd in 2012 doorbroken toen er een opvallende stijging te zien was op het moment dat de strengere exameneis ten aanzien van het gemiddelde examencijfer werd ingevoerd.
In examenjaar 2013 werd de kernvakkenregel ingevoerd in havo/vwo. In dat jaar stegen in havo/vwo de cijfers verder en trad in het vmbo een stabilisatie op. Van 2013 tot 2015 zijn de examencijfers in alle leerwegen van het vmbo gestegen. In die periode zijn de cijfers in het vwo per saldo gelijk gebleven maar in het havo gedaald. De gegevens van het eindexamen 2016 laten bij het havo weer een stijging zien evenals in vmbo-kb. De ce-cijfers in de overige onderwijsvormen zijn gedaald, het sterkst in vmbo-gt (-0.1 punt).

DUO: Examenmonitor VO 2016 Brontabel als csv (312 bytes)
Gemiddeld cijfer schoolexamen Per schooltype
vmbo bvmbo kvmbo gthavovwo
20086.586.616.626.506.89
20096.576.606.616.446.87
20106.556.586.606.426.83
20116.526.556.576.426.80
20126.496.516.546.416.78
20136.496.516.546.436.77
20146.496.516.556.456.79
20156.496.526.576.446.80
20166.506.546.586.456.80

De gemiddelde schoolexamencijfers zijn in 2016 nauwelijks veranderd ten opzichte van eerdere examenjaren. Na de licht dalende tendens die in de periode tot 2012 te zien was, treedt nu een stabilisatie of een zeer lichte stijging op. 

DUO: Examenmonitor VO 2016 Brontabel als csv (312 bytes)
Slaagpercentage naar hoogste opleidingsniveau van de ouders 2015/16
Vmbo-bVmbo-kVmbo-glVmbo-tHavoVwoTotaal
max. mbo 196,8%94,7%90,0%91,9%81,7%84,0%91,3%
mbo2-4, havo, vwo98,0%95,7%91,8%94,3%87,4%88,5%92,6%
hbo-of wo-bachelor98,2%96,8%93,5%94,8%90,5%91,9%92,9%
hbo- of wo-master, doctor98,9%96,9%96,4%96,0%91,9%93,5%93,7%
totaal97,7%95,7%92,1%94,2%88,6%91,2%92,6%

Voor de meeste onderwijssoorten geldt: hoe hoger het opleidingsniveau van de ouders, hoe hoger het slagingspercentage. Het duidelijkst is dit te zien voor het havo en het vwo. Hier is het slagingspercentage van degenen met de laagst opgeleide ouders ca. 10%-punten lager dan het slagingspercentage van degenen met de hoogst opgeleide ouders. Bij vmbo-basis varieert het slaagpercentage niet zo veel, behalve dat het wat lager is voor leerlingen met de laagst opgeleide ouders.

CBS Brontabel als csv (343 bytes)
Slaagpercentage naar huishoudinkomen 2015/16
Vmbo-basisberoepsVmbo-kaderberoepsVmbo-gemengdVmbo-theoretischHavoVwoTotaal
eerste tertiel96,9%94,1%89,3%92,1%84,4%84,8%91,2%
middelste tertiel98,2%96,4%93,1%94,5%88,4%90,4%93,0%
hoogste tertiel98,4%96,7%92,8%95,5%90,2%92,7%93,1%
totaal97,7%95,7%92,1%94,3%88,6%91,2%92,6%

Voor alle onderwijssoorten geldt: hoe hoger het huishoudinkomen, hoe hoger het slaagpercentage. Voor vmbo-b, vmbo-k en vmbo-g is dit beperkt tot een verschil tussen de laagste inkomensgroep enerzijds en de twee hogere inkomensgroepen anderzijds. Hier is alleen het slaagpercentage in de laagste inkomensgroep lager dan in de twee hogere. Voor vmbo-theoretisch, havo- en vwo-examenkandidaten verschilt het slagingspercentage wel tussen de twee hoogste inkomensgroepen. Hier hebben de examenkandidaten uit de hoogste inkomensgroep een hogere slagingspercentage dan uit de middelste inkomensgroep.

CBS Brontabel als csv (312 bytes)
Slaagpercentage naar migratieachtergrond 2015/16
Vmbo-basisberoepsVmbo-kaderberoepsVmbo-gemengdVmbo-theoretischHavoVwoTotaal
Nederlandse achtergrond98,1%96,5%93,2%95,2%89,9%92,4%93,5%
Marokko96,6%92,2%80,1%89,8%79,4%77,9%88,7%
Turkije94,9%90,3%78,0%85,0%74,6%73,3%85,5%
Suriname97,9%94,4%90,2%90,5%78,9%81,3%88,7%
Voormalige Nederlandse Antillen en Aruba97,6%95,0%80,5%90,7%87,4%88,7%92,1%
Overige niet-westerse migr.96,9%93,6%87,5%91,7%83,8%83,3%89,1%
Overige westerse migr.97,7%94,2%90,3%93,6%86,8%89,4%91,2%

Er zijn grote verschillen in het slaagpercentage tussen examenkandidaten van verschillende migratieachtergronden. De verschillen in het slaagpercentage zijn het grootst bij vmbo-g, havo en vwo en het kleinst bij vmbo-b en vmbo-k. Het slaagpercentage van examenkandidaten met een Turkse migratieachtergond zijn het laagste: bij alle onderwijssoorten is het slaagpercentage lager dan dat van examenkandidaten met een andere migratieachtergrond.

CBS Brontabel als csv (526 bytes)
Verdeling van geslaagden naar hoogste opleidingsniveau van de ouders 2015/16
Vmbo-basisberoepsVmbo-kaderberoepsVmbo-gemengdVmbo-theoretischHavoVwo
max. mbo 12424327165
mbo2-4, havo, vwo14195292410
hbo-of wo-bachelor4103263324
hbo- of wo-master, doctor251173342
totaal11154262618

In 2015/16 behaalden 30% van de geslaagden een diploma vmbo-b, vmbo-k of vmbo-g. Bij de geslaagden met de laagst opgeleide ouders was dit 51% en bij de geslaagden met de hoogst opgeleide ouders 8%. Anderzijds behaalden 21% van de geslaagden met de laagst opgeleide ouders een havo- of vwo-diploma tegen 75% van de geslaagden met de hoogst opgeleide ouders.

CBS Brontabel als csv (271 bytes)
Gemiddeld eindexamencijfer Nederlands, per schoolsoort
vmbo bvmbo kvmbo gthavovwo
20086,436,236,236,126,36
20096,416,056,236,026,42
20106,386,176,575,996,12
20116,326,025,936,016,22
20126,476,156,276,156,31
20136,636,156,226,216,46
20146,526,186,266,316,46
20156,636,086,336,026,02
20166,626,176,296,236,13

In het vorige examenjaar traden er grote verschillen op in de resultaten voor het vak Nederlands. In het havo was het gemiddeld ce-cijfer met 0.29 punt gedaald en in het vwo zelfs met 0.44 punt. De ontwikkeling in het vwo kan verklaard worden uit het feit dat in 2015 de normering is afgestemd op de cesuren die horen bij de referentieniveaus. Dit betekende dat aan de kandidaten hogere prestatie-eisen werden gesteld. In 2016 zien we in havo en vwo weer een hoger niveau met resp. 0.21 en 0.11 punt. In het cijfer voor het centraal examen Nederlands in vmbo-kb is er een lichte stijging. In vmbo-bb is het niveau vrijwel onveranderd terwijl in vmbo-gt er een lichte daling is.

DUO: Examenmonitor VO 2016 Brontabel als csv (312 bytes)
Gemiddeld eindexamencijfer Engels, per schoolsoort
vmbo bvmbo kvmbo gthavovwo
20086,746,346,196,516,25
20096,676,226,466,216,43
20106,756,336,346,116,35
20116,646,366,496,146,18
20126,866,366,296,246,32
20136,956,36,296,696,89
20147,016,346,736,886,77
20157,156,436,696,826,97
20167,026,46,646,847,03

Het ce-cijfer voor het vak Engels is sinds 2011 aanzienlijk gestegen, waarbij er met name in 2013 sprake was van een opvallende toename. In de jaren erna zijn de veranderingen beperkt gebleven. Ook in 2016 zien we maar een klein verschil met het voorafgaande jaar. In het vmbo is het cijfer gedaald en in havo/vwo is er sprake van een lichte stijging.

DUO: Examenmonitor VO 2016 Brontabel als csv (310 bytes)
Gemiddeld eindexamencijfer Wiskunde, per schoolsoort
vmbo bvmbo kvmbo gthavovwo
20086,636,336,576,566,36
20096,666,146,416,366,29
20106,536,076,156,26,34
20116,425,986,16,276,34
20126,756,296,416,416,52
20136,746,256,366,476,9
20146,826,246,516,596,64
20156,826,536,996,647,05
20166,996,436,516,596,93

Bij het centraal examen in 2012 bleek het wiskundecijfer over de hele linie aanzienlijk te zijn gestegen. Ook in de examenjaren erna bleven de cijfers stijgen (al dan niet met tussentijdse schommelingen). In 2015 werd er in alle schooltypen voorlopig een nieuw hoogste gemiddeld ce-cijfer behaald. De resultaten in 2016 laten met uitzondering van vmbo-bb (+0.17 punt ) weer een daling zien. De daling is het sterkst in vmbo-gt (-0.48 punt). De daling in de andere onderwijsvormen is beperkt (maximaal 0.12 punt).

DUO: Examenmonitor VO 2016 Brontabel als csv (309 bytes)

Afzenders