Prognoses arbeidsmarkt vo

Voor goed onderwijs is het belangrijk dat er voldoende en kwalitatief geschikte leraren zijn. Om voorbereid te zijn op de toekomstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt laat OCW jaarlijks arbeidsmarktramingen uitvoeren.

De hier gepresenteerde ramingen geven een beeld van de arbeidsmarkt voor leraren in de komende jaren, uitgaande van de huidige situatie. Als daarbij tekorten worden verwacht, houdt deze voorspelling niet in dat klassen massaal leeg zullen staan. Er wordt slechts voorspeld dat, onder de nu bekende omstandigheden, er meer leraren nodig zijn om aan de vraag te voldoen dan er gevonden kunnen worden.

Door het ministerie van OCW wordt jaarlijks geraamd wat de leerlingaantallen in het voortgezet onderwijs de komende jaren zullen zijn. De bevolkingsprognoses van het CBS dienen als basis voor de ramingen. Uitgaande van dezelfde verhouding tussen leerlingen en leraren als momenteel, kan worden berekend wat de geraamde aantallen benodigde leraren in fte de komende jaren zullen zijn.

Ramingen totaal (zittend en evt. nieuw) benodigde leraren in het vo

Ramingen totaal (zittend en evt. nieuw) benodigde leraren in het vo In duizenden fte, periode 2018-2028
FTE x 1000
201858,1
201957,1
202056,6
202156,2
202256
202355,8
202455,4
202554,9
202654,4
202753,8
202853,3

Voor de komende 10 jaar wordt voor het vo een aanzienlijke leerlingdaling verwacht, en daarmee een verminderde behoefte aan leraren.

Bij het bestaande lerarenkorps vindt uitstroom plaats om verschillende redenen (met als belangrijkste pensioen). Om aan de bovenstaande aantallen te kunnen komen, wordt bij de instroom in de sector voornamelijk geleund op de afgestudeerden van lerarenopleidingen. Als er onvoldoende gediplomeerde instroom mogelijk is ontstaat er onvervulde vraag, oftewel tekorten.

Bron: CentERdata Brontabel als csv (132 bytes)

Verwachte tekorten aan leraren en directeuren in het vo

Verwachte tekorten aan leraren en directeuren in het vo In fte's, periode 2018-2028
FTE
2018340
2019378
2020502
2021671
2022844
20231057
20241059
20251128
20261232
20271434
20281641

Deze figuur toont de verwachte tekorten voor het voortgezet onderwijs in de komende jaren. De verwachte tekorten zijn relatief laag in vergelijking met de tekorten die in het po dreigen te ontstaan. Een belangrijke reden hiervoor is de verwachte daling van het aantal leerlingen in het vo. Dit betekent echter niet dat er geen tekorten zijn of zullen ontstaan. De tekorten zijn geconcentreerd bij bepaalde vakken.

Bron: CentERdata Brontabel als csv (122 bytes)

De tekorten aan onderwijspersoneel in het voortgezet onderwijs zijn niet zozeer gespreid over regio’s, maar over vakken. Onderstaand figuur geeft daarom het verwachte tekort per hoofdvak. Deze wordt uitgedrukt in vacaturedruk. De vacaturedruk is het aandeel verwacht tekort van de totale werkgelegenheid voor leraren binnen een hoofdvak. 

Verwachte vacaturedruk voor de hoofdvakken in het vo

Verwachte vacaturedruk voor de hoofdvakken in het vo In 2023 en 2028 (tussen haakjes het aantal fte dat in 2023 als tekort wordt verwacht)
20232028
Nederlands (22 fte)0,0037280,004434
Duits (135 fte)0,0591330,106912
Engels (12 fte)0,0024770,003464
Frans (121 fte)0,0588520,124300
Biologie (22 fte)0,0080150,012610
Informatica (70 fte)0,2134150,305732
Natuurkunde (178 fte)0,0975880,156592
Scheikunde (117 fte)0,0828030,132987
Wiskunde (191 fte)0,0350650,060839
Aardrijkskunde (10 fte)0,0050510,004769
Economie (11 fte)0,0038270,003285
Geschiedenis (12 fte)0,0051900,004535
Levensbeschouwing (9 fte)0,0099120,015029
Maatschappijleer (9 fte)0,0072930,005937
Techniek (7 fte)0,0056630,005115
CKV, Kunstvakken (12 fte)0,0031420,003019
Gezondheidszorg en Welzijn (7 fte)0,0057900,005231
Klassieke Talen (74 fte)0,1008170,187500
Lichamelijke Opvoeding (10 fte)0,0025380,002663
Overige Vakken (10 fte)0,0014510,001368

Voor enkele vakken die voorheen werden aangemerkt als tekortvakken (Nederlands, Economie, Biologie, Engels) is te zien dat de vacaturedruk relatief klein is in 2023. De vakken Informatica, Scheikunde, Natuurkunde, Duits en Klassieke Talen zullen de komende jaren nog moeilijk te vervullen zijn. Wiskunde en Frans nemen een soort tussenpositie in. Bij Wiskunde gaat het in 2023 overigens om het grootste aantal fte tekort (191), dit komt omdat dit vak relatief veel uren gegeven wordt. Voor het vak met de grootste vacature intensiteit in 2023 (Informatica) geldt dat ‘slechts’ 70 fte tekort wordt verwacht, omdat hier veel minder uren van worden gegeven.

Bron: CentERdata Brontabel als csv (835 bytes)

Omdat de ramingen ook een signaalfunctie hebben zorgen zij ervoor dat de uitgangspunten waarop ze gebaseerd zijn veranderd kunnen worden. Dat betekent dat als geraamde tekorten zich in de praktijk voordoen er verschillende mechanismes zijn die in werking komen. Een grote vraag naar leraren kan bijvoorbeeld meer mensen naar de opleiding trekken en wervingskracht hebben op zij-instromers. Verder zijn veranderingen in de leerling-leraar ratio en de mate waarin bevoegd wordt lesgegeven natuurlijk ook factoren die een rol spelen bij de uiteindelijke tekorten.

Afzenders