Schooladvies en heroverweging schooladvies

In leerjaar 8 geeft de basisschool aan al haar leerlingen een schooladvies. Dit schooladvies is een advies over het best passend te volgen niveau in het voortgezet onderwijs (vo). De school kijkt voor het schooladvies onder andere naar leerprestaties, aanleg en ontwikkeling op de basisschool.

In 2015 waren basisscholen voor het eerst verplicht om leerlingen vóór 1 maart een schooladvies te geven. Vanaf dit jaar waren de leerlingen ook verplicht tussen 15 april en 15 mei een eindtoets af te nemen. Voor de leerlingen die op de eindtoets hoger scoorden dan hun oorspronkelijke advies, moesten de basisschool in 2015 voor het eerst het schooladvies heroverwegen en konden zij deze ook naar boven bijstellen. Voor leerlingen die lager scoorden dan hun schooladvies, mag de school het advies niet aanpassen.

Het schooladvies kan bestaan uit één onderwijssoort, bijvoorbeeld havo, maar kan ook samengesteld zijn uit twee onderwijssoorten, bijvoorbeeld havo / vwo. Hieronder staat de verdeling van de definitieve schooladviezen (oorspronkelijk en niet herzien advies óf herzien advies) van de afgelopen 5 jaar. In de gerelateerde grafieken staat de verdeling van het definitief advies in schooljaar 2018/2019 naar de sociaaleconomische positie van de leerlingen.

Daaronder wordt het advies uit de eindtoetsen vergeleken met het advies dat door de leraren gegeven werd. Vervolgens is de positie van leerlingen in het derde leerjaar van het vo te zien, vergeleken met het oorspronkelijke schooladvies dat ze ontvingen.

Schooladviezen

Schooladviezen In procenten
2015-20162016-20172017-20182018-20192019-2020
vso0,10%0,11%0,10%0,1%0,1%
pro0,92%0,80%1,10%1,1%1,1%
vmbo-b6,96%6,09%6,00%5,6%6,5%
vmbo-b + vmbo-k2,85%3,41%3,50%3,7%4,1%
vmbo-k10,60%9,24%9,20%9,1%10,0%
vmbo-k + vmbo-(g)t2,45%3,33%3,60%4,4%4,8%
vmbo-(g)t20,75%18,36%17,70%17,4%18,0%
vmbo-(g)t + havo6,63%8,48%8,80%9,7%9,6%
havo20,50%18,82%18,60%17,3%16,9%
havo + vwo7,59%9,84%10,10%10,6%10,2%
vwo20,64%21,51%21,30%20,2%18,0%

In schooljaar 2019-2020 zijn de schooladviezen gemiddeld iets gedaald vergeleken met voorgaande jaren. Dit wordt veroorzaakt door het wegvallen van de eindtoets in schooljaar 2019-2020 waardoor er geen mogelijkheid was om de adviezen te herzien.

DUO 1 cijfer PO 2011-2019 Brontabel als csv (814 bytes)
Definitief schooladvies naar hoogste opleidingsniveau van de ouders 2018/2019 (in procenten)
vsoprovmbo-bvmbo-b + vmbo-kvmbo-kvmbo-k + vmbo-(g)tvmbo-(g)tvmbo-(g)t + havohavohavo + vwovwo
Max. mbo-entreeopleiding..13715620101277
Mbo niveau 2-4, havo, vwo..85136221116810
Hbo- of wo-bachelor...2641710211323
Hbo- of wo-master, doctor..1132108191541
Totaal0164941810181120

Kinderen van hoogopgeleide ouders krijgen vaker een vwo-schooladvies van de leerkracht, dan kinderen van laagopgeleide ouders. Dit geldt voor zowel de havo + vwo- als de vwo-adviezen. Ook de scores op de Centrale Eindtoets zijn hoger naarmate de ouders hoger opgeleid zijn. Voor het gemengde advies vmbo-g(t) + havo zijn de verschillen naar opleidingsniveau van de ouders relatief klein.

CBS Brontabel als csv (349 bytes)
Definitief schooladvies naar huishoudensinkomen 2018/2019 (in procenten)
vsoprovmbo-bvmbo-b + vmbo-kvmbo-kvmbo-k + vmbo-(g)tvmbo-(g)tvmbo-(g)t + havohavohavo + vwovwo
Laagste tertiel02106136201014811
Middelste tertiel01541051910181017
Hoogste tertiel002253149201430
Totaal0164941810181120

In de figuur is het huishoudensinkomen van de kinderen ingedeeld naar de drie groepen (tertielen) gebaseerd op alle huishoudens in Nederland met een inkomen.
Kinderen uit huishoudens met een hoger inkomen krijgen vaker een vwo-schooladvies, dan kinderen uit huishoudens met een lager inkomen. Dit geldt voor zowel de havo- als de havo + vwo-adviezen. Ook de scores op de Centrale Eindtoets zijn hoger naarmate het besteedbaar huishoudensinkomen hoger is.

CBS Brontabel als csv (276 bytes)
Definitief schooladvies naar migratieachtergrond 2018/2019 (in procenten)
vsoprovmbo-bvmbo-b + vmbo-kvmbo-kvmbo-k + vmbo-(g)tvmbo-(g)tvmbo-(g)t + havohavohavo + vwovwo
Nederlandse achtergrond0153941810181121
Marokkaanse migratieachtergrond.296115201214911
Turkse migratieachtergrond.211713619111488
Surinaamse migratieachtergrond.296126181114913
Antiliaanse migratieachtergrond.3138137181011710
Overige niet-westerse migratieachtergrond028595179151019
Westerse migratieachtergrond.153841610171225
Totaal0164941810181120

Deze figuur laat de verdeling van de schooladviezen zien naar migratieachtergrond. De migratieachtergrond van het kind is bepaald op basis van het geboorteland van kind en ouders volgens de definitie van het CBS. Bij alle getoonde groepen met een niet-westerse migratieachtergrond komen de adviezen vmbo-b, vmbo-b/k en vmbo-k vaker voor en de adviezen voor havo en vwo minder vaak dan in de groep met een Nederlandse of Westerse migratieachtergrond. Grote verschillen in het voorkomen van gemengde adviezen zijn er niet.

CBS Brontabel als csv (554 bytes)

Ontwikkeling aandeel brede schooladviezen

Ontwikkeling aandeel brede schooladviezen
Brede AdviezenEnkele Adviezen
201228%72%
201324%76%
201420%80%
201516%84%
201619%81%
201725%75%
201826%74%
201928%72%
202029%71%

Deze figuur geeft de ontwikkeling van het aandeel brede schooladviezen van het totaal weer. In schooljaar 2014-2015 was dit gedaald tot minder dan 20%. Verschillende beleidsinterventies zorgden hierna voor een kentering in de trend: sinds schooljaar 2016-2017 neemt het aandeel brede schooladviezen toe. Dat is positief. Een breed advies geeft een leerling immers een kans om langer uit te zoeken welke van twee schoolniveaus het beste bij hem of haar past.

DUO Brontabel als csv (159 bytes)

Eindtoetsadviezen vergeleken met oorspronkelijke schooladviezen

Eindtoetsadviezen vergeleken met oorspronkelijke schooladviezen
2015-20162016-20172017-20182018-2019
Toetsadvies is ten minste een hele schoolsoort lager dan het schooladvies14%14%15%9%
Toetsadvies is een halve schoolsoort lager dan het schooladvies16%16%16%23%
Toetsadvies is gelijk aan het schooladvies36%37%35%26%
Toetsadvies is een halve schoolsoort hoger dan het schooladvies19%19%19%28%
Toetsadvies is ten minste een hele schoolsoort hoger dan het schooladvies15%14%14%14%

Voor de leerlingen die op de eindtoets hoger scoren dan hun oorspronkelijke advies, moet de basisschool het schooladvies heroverwegen en kan deze het advies vervolgens naar boven bijstellen. In schooljaar 2018-2019 kwam 42% van de leerlingen in aanmerking voor een heroverweging. Deze leerlingen hadden een toetsadvies dat een halve schoolsoort hoger (28%) of ten minste een hele schoolsoort hoger (14%) lag dan het oorspronkelijke schooladvies. 

Voor leerlingen die op de eindtoets lager scoren dan hun schooladvies mag de school het advies niet aanpassen.

DUO: 1 cijfer PO 2016-2019 Brontabel als csv (445 bytes)

Positie in derde leerjaar vo van leerlingen per schooladvies

Positie in derde leerjaar vo van leerlingen per schooladvies
PROVMBO-BBVMBO-KBVMBO-GTBRJHAVOVWO
VSO-PRO84,36%11,90%2,21%0,58%0,00%0,29%0,67%
VMBO BB0,70%70,02%26,98%2,25%0,01%0,04%0,00%
VMBO BB-KB0,11%34,76%56,09%8,79%0,02%0,18%0,05%
VMBO KB0,00%10,38%69,88%19,10%0,11%0,51%0,03%
VMBO KB-GT0,00%3,81%38,20%55,46%0,28%2,17%0,09%
VMBO GT0,00%0,98%12,06%75,32%1,00%10,27%0,37%
VMBO-HAVO0,00%0,26%3,90%55,27%2,92%35,92%1,74%
HAVO0,00%0,03%0,78%19,34%6,62%61,38%11,85%
HAVO-VWO0,00%0,01%0,20%6,99%6,69%45,45%40,66%
VWO0,00%0,00%0,02%0,78%4,12%10,33%84,74%

Het schooladvies van de basisschool komt voor het merendeel overeen met het niveau waarop leerlingen in het derde jaar van het vo onderwijs volgen. Van de leerlingen met een vwo-advies bevindt 85% zich in het derde leerjaar op vwo-niveau. Voor het vso/pro is dit 84%.

Bij gemengde adviezen volgt over het algemeen uiteindelijk een bijna even grote groep het ene als het andere geadviseerde schoolniveau. Van leerlingen met een havo/vwo-advies bevindt 45% zich op havo-niveau en 41% op vwo-niveau. Bij een vmbo k/gt-advies loopt de verdeling wat meer uiteen met een percentage van 38% voor vmbo kt-niveau en 55% voor vmbo gt-niveau. Ook het vmbo gt/havo-advies loopt uiteen, maar in dit geval opnieuw in het voordeel van vmbo-gt, met namelijk 55% op vmbo gt-niveau en 36% op havo-niveau.

DUO Brontabel als csv (578 bytes)

Afzenders