Eindtoets in het basisonderwijs

Vanaf schooljaar 2014/2015 is het voor alle leerlingen van groep 8 in het reguliere basisonderwijs verplicht om een eindtoets te maken. Deze toets is bedoeld als tweede (objectieve) gegeven naast het schooladvies van de leraar, over het soort onderwijs dat de leerling na de basisschool kan volgen. Als het niveau van een leerling volgens de toets hoger ligt dan uit het schooladvies blijkt, moet de school het advies heroverwegen. De school kan dan besluiten het advies aan te passen of, beredeneerd, niet aan te passen.

Uitslagen eindtoets

In schooljaar 2018/2019 zijn vijf verschillende eindtoetsen toegestaan door het ministerie van OCW: de Centrale Eindtoets (Cito in opdracht van het College voor Toetsen en Examens), de IEP Eindtoets (Bureau ICE), ROUTE8 (A-VISION), AMN Eindtoets (AMN) en de Dia-Eindtoets (Diataal BV). In de tabel is het aantal leerlingen weergegeven dat de toets heeft gemaakt met de gemiddelde score en het advies dat hoort bij de gemiddelde score. Daarnaast is ook te vinden hoeveel scholen een bepaalde toets heeft afgenomen. 

De tabel hieronder geeft laat zien door hoeveel scholen elke van de toegestane eindtoetsen wordt gebruikt, om hoeveel leerlingen dat gaat, wat de gemiddeld behaalde score is en welk advies daar bij hoort.

De grafieken in het  daaropvolgende blok geven inzicht in de samenhang van de gemiddelde eindscore met enkele achtergrondkenmerken (migratieachtergrond, opleidingsniveau ouders, gezinsinkomen). Deze gegevens hebben alleen betrekking op de meest gebruikte eindtoets; de Centrale Eindtoets (CITO).

Eindtoetsen schooljaar 2018/2019 in het reguliere basisonderwijs

Eindtoetsen schooljaar 2018/2019 in het reguliere basisonderwijs
EindtoetsAantal leerlingenAantal scholenGemiddelde scoreAdvies bij gemiddelde score
Centrale Eindtoets859843004536,1VMBO GT + HAVO
IEP Eindtoets52000202682,2VMBO GT + HAVO
ROUTE 824235953203,9VMBO GT + HAVO
AMN Eindtoets2465108410,7VMBO GT + HAVO
Dia-Eindtoets5363206359,8VMBO GT + HAVO

* Iedere eindtoets heeft een eigen scorebereik.

Selectie

De selectie op leerjaar 8 en de peildatum van 1 oktober zijn komen te vervallen in het bestand van 2015-2016. In plaats daarvan worden alle eindtoetsscores in alle leerjaren in BRON meegenomen van leerlingen die op 15 april 2016 op de school staan ingeschreven. Zo worden ook de scores meegenomen van leerlingen die op 1 oktober niet in het juiste leerjaar in BRON stonden.

- Selectie schooljaar 2015-2016 en daarna: Het aantal leerlingen met een hoofdinschrijving in het basisonderwijs of speciaal basisonderwijs (peildatum medio april) en een eindscore in BRON.

- Selectie schooljaar 2014-2015: Het aantal leerlingen in leerjaar 8 met een hoofdinschrijving in het basisonderwijs of speciaal basisonderwijs (peildatum 1 oktober 2014) en een eindscore in BRON.

- De gemiddelde scores zijn exclusief leerlingen die een eindtoets gemaakt hebben, terwijl ze een ontheffing of een reden voor niet deelname hebben.

DUO: 1 cijferbestanden PO 2018 Brontabel als csv (317 bytes)

Uitslagen Centrale Eindtoets naar achtergrondkenmerken

De figuur hieronder geeft de gemiddelde totaalscore voor de Centrale Eindtoets weer voor jongens en meisjes van verschillende migratieachtergronden. Onder het kopje ‘Gerelateerde grafieken’ wordt de gemiddelde totaalscore voor de Centrale Eindtoets naar sociaaleconomische positie van de ouders (opleidingsniveau en huishoudinkomen) weergegeven.

Onder ‘Zie ook’ staat een verwijzing naar de website van de Centrale Eindtoets.

De totaalscore voor de Centrale Eindtoets is een getal op een schaal van 501 tot en met 550. Aan de score wordt een schooltype-advies gekoppeld, dat ieder jaar licht kan verschillen. Voor de Centrale Eindtoets voor schooljaar 2018/2019 was de indeling als volgt:

501 - 504 praktijkonderwijs en vmbo basisberoepsgerichte leerweg
505 - 524 vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerweg
525 - 532 vmbo kaderberoepsgerichte en gemengde / theoretische leerweg
533 - 539 vmbo gemengde / theoretische leerweg en havo
540 - 544 havo / vwo
545 – 550 vwo

Gemiddelde totaalscore op de Centrale Eindtoets

Gemiddelde totaalscore op de Centrale Eindtoets Naar migratieachtergrond, 2018/2019
JongensMeisjes
Nederlandse achtergrond536537
Overig westerse migratieachtergrond536537
Turkse migratieachtergrond532532
Marokkaanse migratieachtergrond532533
Surinaamse migratieachtergrond531533
Antilliaanse migratieachtergrond530531
Overig niet-westerse migratieachtergrond535536

Leerlingen met een Nederlandse achtergrond en met een westerse migratieachtergrond behalen gemiddeld betere resultaten op de Centrale Eindtoets dan leerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond. Meisjes behalen een hoger gemiddelde op de Centrale Eindtoets dan jongens.

Cito - CBS Brontabel als csv (305 bytes)
Gemiddelde totaalscore Centrale Eindtoets naar hoogste opleidingsniveau van de ouders
2017-2018
Max. mbo-entreeopleiding530
Mbo niveau 2-4, havo, vwo533
Hbo-of wo-bachelor537
Hbo- of wo-master, doctor540

De gemiddelde score op de Centale Eindtoets is hoger naarmate de ouders van leerlingen in groep 8 hoger zijn opgeleid. In het schooljaar 2017/2018 is het verschil tussen de groep kinderen met de hoogst opgeleide ouders en de groep met de laagst opgeleide ouders 10 punten. Kinderen met laagopgeleide ouders hebben gemiddeld een score die overeenkomt met een advies voor vmbo gemengde/theoretische leerweg. Kinderen van hoogopgeleide ouders krijgen gemiddeld een advies voor havo/vwo.

Cito - CBS Brontabel als csv (128 bytes)
Ontwikkeling gemiddelde totaalscore Centrale Eindtoets naar hoogste opleidingsniveau van de ouders
2010- 20112011 - 20122012 - 20132013 - 20142014 - 20152015 - 20162016 - 20172017-2018
Max. mbo-entreeopleiding530531530529530529530530
Mbo niveau 2-4, havo, vwo535535534534534533533533
Hbo- of wo-bachelor538539538538538537537537
Hbo- of wo-master, doctor542541541541541540541540

De afgelopen 8 jaren variëren de gemiddelde eindscores van kinderen per opleidingsniveau van de ouders maar heel weinig. De afgelopen 3 jaar ligt de gemiddelde eindscore voor kinderen met ouders met de middelste twee opleidingsniveaus ('mbo niveau 2-4, havo, vwo' en 'hbo- of wo-bachelor') 1 punt lager dan in de 3 jaren ervoor. Voor kinderen met laag opgeleide ouders fluctueert de gemiddelde score in de hele periode licht tussen 529 en 531. De score van kinderen met hoogopgeleide ouders was in periode 2011/2012 tot en met 2014/2015 stabiel, maar fluctueert de afgelopen 3 jaar licht. 

Cito - CBS Brontabel als csv (324 bytes)
Gemiddelde totaalscore Centrale Eindtoets naar huishoudensinkomen
2017-2018
Laagste tertiel533
Middelste tertiel535
Hoogste tertiel538

De score op de Centrale Eindtoets in groep 8 is hoger naarmate het huishoudensinkomen hoger is. In de figuur zijn de huishoudens in drie groepen verdeeld naar hoogte van het huishoudensinkomen van de gehele bevolking (tertielen). Bij de groep met het hoogste huishoudensinkomen (hoogste tertiel) is de gemiddelde totaalscore op de Centrale Eindtoets in 2017/2018 5 punten hoger dan in het laagste tertiel. Kinderen van ouders met een laag en gemiddeld huishoudensinkomen hebben een gemiddelde score die overeenkomt met een advies voor de vmbo gemengde/theoretische leerweg en havo. Kinderen van ouders met een hoog huishoudensinkomen krijgen gemiddeld een advies op havo-niveau.

Cito - CBS Brontabel als csv (77 bytes)
Ontwikkeling gemiddelde totaalscore Centrale Eindtoets naar huishoudensinkomen
2010 - 20112011 - 20122012 - 20132013 - 20142014 - 20152015 - 20162016 - 20172017-2018
Laagste tertiel533533532532532531532533
Middelste tertiel535535535534535534535535
Hoogste tertiel539539538538538538538538

De figuur toont de ontwikkeling in de verschillen naar huishoudensinkomen bij de eindtoets-score over de afgelopen 8 jaar. De huishoudens zijn hierbij in drie groepen verdeeld naar hoogte van het huishoudensinkomen (tertielen). Het verschil tussen de totaalscore van kinderen uit het laagste en hoogste tertiel was in de eerste 5 jaren steeds 6 punten. De laatste 3 jaren fluctueert het; in 2017/2018 zien we met 5 punten het kleinste verschil tot nu toe.

Cito - CBS Brontabel als csv (245 bytes)

Afzenders