Internationale mobiliteit van leerlingen en studenten

Mobiliteit heeft betrekking op de internationalisering van het onderwijs. Het gaat zowel over buitenlandse studenten die naar Nederland komen, als Nederlandse leerlingen en studenten die naar het buitenland vertrekken.

In het primair onderwijs (po) en het voortgezet onderwijs (vo) vindt mobiliteit grotendeels plaats binnen het nationale programma Vios (Verankering Internationale Oriëntatie en Samenwerking) dat door het ministerie van OCW wordt bekostigd. Daarnaast zijn er Europese programma's die internationale schoolpartnerschappen en fysieke mobiliteit stimuleren. Onder 'Gerelateerde grafieken' zijn meer figuren over mobiliteit te vinden. Op de website van Nuffic is er meer informatie te vinden over mobiliteit, zie de link onder 'Zie ook'. 

Aantal leerlingen dat deelneemt aan internationale mobiliteit
Primair onderwijsVoortgezet onderwijsTotaal
201211941958520779
201311281854019668
201447364886961
201590787289635
201655782798836

Deze grafiek toont de internationale mobiliteit van leerlingen in het po en vo. Er is een scherpe daling te zien in het aantal leerlingen dat deelneemt aan internationale mobiliteit;  van 20.779 in 2012 naar 8.836 in 2016. Een verklaring hiervoor is dat er door bezuinigingen minder budget beschikbaar is en dat de criteria voor subsidiering zijn aangescherpt. 

Bron: Nuffic Brontabel als csv (246 bytes)
Percentage uitgaande studie- en stagemobiliteit, mbo-gediplomeerden
StagemobiliteitStudiemobiliteitTotal outbound mobility
20115,70,76,5
20125,60,56,1
20135,10,65,7
20145,50,66,1
20156,60,47

Tussen 2013 en 2015 is het geschatte aandeel mbo-gediplomeerden dat minimaal twee weken voor studie of stage in het buitenland verbleef gestegen van 5,7% tot 7,0%. In het middelbaar beroepsonderwijs gaan studenten meestal voor een stage naar het buitenland. In 2015 was 6,6% van de mbo-gediplomeerden op stagemobiliteit geweest tegenover 0,4% op studiemobiliteit.

Bron: BVE-Monitor (afgestudeerdenonderzoeken, ROA) Brontabel als csv (147 bytes)
Top 10 bestemmingslanden waar studenten het vaakst naartoe gingen voor een bpv (beroepspraktijkvorming) Per schooljaar
2012-132013-142014-152015-16
Spain81796811131677
Belgium78095011191157
Germany3684947611006
United Kingdom359518619731
Austria198264381494
Curaçao227273302384
France250297371337
Malta109167219317
Surinam5976127148
United States of America65131124134

Deze figuur laat 10 landen zien waar de meeste Nederlandse mbo-studenten in 2015/2016 een geregistreerde internationale stage (bpv) deden. Het grootste deel van de internationaal mobiele mbo-studenten die een buitenlandstage volgden ging naar een land binnen de Europese Economische Ruimte (EER). De populairste bestemmingen waren Spanje, België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk. De populairste niet-Europese landen waren Curaçao, Suriname en de Verenigde Staten.

Bron: DUO / SBB en Nuffic Brontabel als csv (306 bytes)
Nederlandse studenten in het buitenland voor een diploma Absolute aantallen
Aantal studenten, totaalAantal studenten, door NL gefinancierd
2012-13148608576
2013-14136459105
2014-15147369497
2015-161505610114
2016-177598

In het academisch jaar 2015/2016 waren er 15.056 Nederlandse studenten voor een volledige studie ingeschreven in het buitenland. Dit is een toename van ruim 47% ten opzichte van 2008/2009 (10.350 studenten).
Met ingang van 2007/2008 is de studiefinanciering wereldwijd meeneembaar voor Nederlandse studenten. Sindsdien is er elk jaar meer vraag naar deze regeling. In 2015/2016 maakten ruim 10.000 studenten gebruik van deze mogelijkheid. Daarmee wordt ruim tweederde van alle uitgaande diplomamobiliteit naar het buitenland gefinancierd door het studievoorschot.

Bron: UNESCO en DUO / Nuffic Brontabel als csv (351 bytes)
Nederlandse studenten in het buitenland voor een diploma (percentages) In procenten van de totale inschrijving in Nederland
Als % van totale inschrijving in Nederland(% op alleen uitgaande diplomastudenten met MSF)
2011-122,031,18
2012-132,261,3
2013-1421,32
2014-152,121,37
2015-162,171,46

Deze grafiek geeft per studiejaar het aandeel studenten dat een volledige studie in het buitenland volgt. Dit als  percentage van het totale aantal inschrijvingen aan ho-instellingen in Nederland. Het aandeel neemt jaarlijks geleidelijk toe. Bijna tweederde van de uitgaande diplomastudenten in 2015/2016 maakte daarbij gebruik van de meeneembare studiefinanciering.

Bron: Nuffic - Facts & Figures Brontabel als csv (279 bytes)
Buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho (absolute aantallen) In aantallen
Aantal internationale diplomastudenten, totaalAantal internationale diplomastudenten in hboAantal internationale diplomastudenten in wo
2013-14686793337735302
2014-15707283304837680
2015-16752373313342104
2016-17816463361948027
2017-18899843557054414

Deze figuur laat het aantal internationale diplomastudentenin het bekostigd Nederlandse ho in absolute aantallen zien. Een overzicht van de bijbehorende percentages bevindt zich onder 'Gerelateerde grafieken'. De stijgende lijn van het aantal internationale diplomastudenten vanaf 2011/2012 is toe te schrijven aan de stijging in het wo. In het hbo is het aantal internationale diplomastudenten de laatste vier jaar constant gebleven

Bron: DUO en Nuffic Brontabel als csv (464 bytes)
Buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho (percentages) In procenten
Als % van totale inschrijving in NederlandAls % van hbo inschrijving in NederlandAls % van wo inschrijving in Nederland
2013-14107,614,2
2014-1510,17,414,8
2015-1610,77,516,3
2016-1711,57,518,1
2017-1812,27,819,5

Deze figuur laat het aandeel buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho in procenten zien. In het schooljaar 2017/18 is de stijging ten opzichte van het voorgaande jaar in het totale aandeel buitenlandse studenten toe te schrijven aan de stijging in het wo, en in mindere mate aan het hbo. Het aandeel buitenlandse studenten in het wo is inmiddels ruim twee keer groter dan in het hbo.

Bron: DUO en Nuffic Brontabel als csv (385 bytes)
Percentage uitgaande studiepuntmobiliteit ho-gediplomeerden, naar richting. naar richting
Landbouw en Natuurlijke OmgevingTaal en CultuurEconomieOnderwijsTechniekGezondheidszorgGedrag en MaatschappijRechtNatuur
2010532223152228121527
2011542025142328121527
2012572226132330131537
2013582225122430121537
2014592527132529141431

Studiepuntenmobiliteit is, in tegenstelling tot diplomamobiliteit, niet gericht op het voltooien van een studie in het buitenland. In plaats daarvan wordt de studie in Nederland verrijkt met buitenlandse studie- of stage-ervaring (meestal in ruil voor studiepunten).

Voor het ho als geheel is in 2014 de buitenlandse studiepuntenmobliteit 25%. Tussen de diverse vakgebieden zijn er grote verschillen. Studenten in de groene opleidingen zijn veruit het meest mobiel (59%). Het minst mobiel zijn de onderwijsstudenten (13%) en die bij rechten (14%) en gedrag&maatschappij (14%). 

Bron: VSNU / VH (afgestudeerdenonderzoeken, ROA) Brontabel als csv (428 bytes)
Percentage uitgaande studiepuntmobiliteit, hbo en wo-gediplomeerden
TotaalHogescholen (bachelor)Universiteiten (master)
2010222124
2011222124
2012222322
2013222222
2014252326

Studiepuntenmobiliteit is, in tegenstelling tot diplomamobiliteit, niet gericht op het voltooien van een studie in het buitenland. In plaats daarvan wordt de studie in Nederland verrijkt met buitenlandse studie- of stage-ervaring (meestal in ruil voor studiepunten).

Voor het hoger onderwijs als geheel steeg de uitgaande studiepuntenmobiliteit in 2014 voor het eerst na een periode van geringe verandering sinds 2010. Voor alle ho-afgestudeerden uit 2013/14 is het het percentage met een studiegerelateerde buitenlandervaring 25%; 26% voor het wo en 23% voor het hbo.

Bron: VSNU / VH afgestudeerdenonderzoeken, ROA) Brontabel als csv (191 bytes)
Top 10 inkomende diplomamobiliteit (aantallen studenten)
2013-142014-152015-162016-172017-18
Duitsland2402322953221702216722125
Nederland (*homecoming)1238012625129101317813523
China44384205430843404475
Italië14972012263633544077
België23842510265729623274
Verenigd Koninkrijk17271960229927613109
Griekenland21462121218523702634
Bulgarije16771810203222802588
Spanje10791366165620262445
Roemenië12321351159218412349

Deze figuur laat zien uit welke landen de meeste inkomende studenten voor diplomamobiliteit komen. Het merendeel van de buitenlandse studenten komt uit Duitsland  om een diploma in Nederland te halen. China staat op de tweede plaats, gevolgd door Italië, België en het Verenigd Koninkrijk. Italië is daarmee twee plaatsen opgeschoven in de afgelopen drie jaar, en is nu het derde belangrijkste land voor inkomende studentenmobiliteit . Over het algemeen worden Zuid- en Oost Europa en Zuid- en Zuidoost Azië relatief belangrijk als regio van herkomst, en Duitsland en China relatief steeds minder belangrijk. De stroom internationale diplomastudenten naar Nederlandse instellingen wordt daarmee naast groter, ook al jaren steeds diverser van samenstelling.

Bron: UNESCO en DUO / Nuffic Brontabel als csv (812 bytes)
Top 10 uitgaande diplomamobiliteit (aantallen studenten)
2012-13 NLD students abroad2012-13 waarvan met MSF2013-14 NLD students abroad2013-14 waarvan met MSF2014-15 NLD students abroad2014-15 waarvan met MSF2015-16 NLD students abroad2015-16 waarvan met MSF2016-17 NLD students abroad2016-17 waarvan met MSF
Verenigd Koninkrijk344618533285170533261588332616351042
Belgi�423646193450510238005488360156324293
Verenigde Staten1913444186444719724321844507349
Duitsland8042987943269103841184459373
Frankrijk9268549893568113568112100
Oostenrijk2424425556250522575948
Spanje2708728710828711628715092
Zweden235139271167346170338198166
Australi�1476430255286363003936
Zwitserland268681059310393515539

Deze figuur laat de landen zien waar de meeste Nederlandse studenten heen gaan voor diplomamobiliteit. Het merendeel vertrekt naar België, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk. Verder zijn in de top 5 de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk in trek bij studenten die naar het buitenland vertrekken voor een diploma.

Bron: UNESCO en DUO / Nuffic Brontabel als csv (1 kB)
Internationaal mobiele studenten in het Hoger Onderwijs naar land van vooropleiding In procenten van het aantal ingeschreven internationale studenten, 2017 - 2018
Totaal in percentages
Duitsland24,6
Nederland15
China4,97
Italië4,53
België3,64
Verenigd Koninkrijk3,46
Griekenland2,93
Bulgarije2,88
Spanje2,72
Frankrijk2,6
Roemenië2,61
India2,25
Indonesië1,65
Polen1,5
Litouwen1,12
Verenigde Staten1,21
Overige22,33

In studiejaar 2017-2018 waren er in het Nederlandse ho in totaal ruim 89 duizend internationale, mobiele studenten ingeschreven. Dit is ruim 12% van het totaal aantal ingeschrevenen in het ho van dat jaar. Zo'n 25% van de internationaal mobiele studenten heeft zijn vooropleiding in Duitsland gedaan. Chinese studenten vormen iets meer dan 5% van het totaal aantal internationaal mobiele studenten. Studenten die hun vooropleiding in Italië hebben gedaan, sluiten de top 3 af met ongeveer 4%. Daarnaast komen internationale studenten vooral uit België en het Verenigd Koninkrijk, en uit Oost- en Zuid-Europa.

Nuffic / DUO 1 Cijfer HO Brontabel als csv (291 bytes)

Zie ook

  • EP-Nuffic EP-Nuffic is het expertise- en dienstencentrum voor internationalisering in het Nederlandse onderwijs. Van primair en voortgezet onderwijs tot beroepsgericht en hoger onderwijs en onderzoek.

Afzenders