Internationale mobiliteit van leerlingen en studenten

Mobiliteit heeft betrekking op de internationalisering van het onderwijs. Het gaat zowel over buitenlandse studenten die naar Nederland komen, als Nederlandse leerlingen en studenten die naar het buitenland vertrekken.

In het primair onderwijs (po) en het voortgezet onderwijs (vo) vindt mobiliteit grotendeels plaats binnen het nationale programma Vios (Verankering Internationale Oriëntatie en Samenwerking) dat door het ministerie van OCW wordt bekostigd. Daarnaast zijn er Europese programma's die internationale schoolpartnerschappen en fysieke mobiliteit stimuleren.
Onder 'Gerelateerde grafieken' zijn meer figuren over mobiliteit te vinden.
Een langere tijdreeks dan getoond, kunt u regelmatig aantreffen in de brontabel onder 'Download deze grafiek'.
Op de website van Nuffic is er meer informatie te vinden over mobiliteit, zie de link onder 'Zie ook'. 

Nederlandse hbo- en wo-studenten in het buitenland voor een diploma Absolute aantallen
Aantal studenten, totaalAantal studenten, door NL gefinancierd
2012-13148908576
2013-14137159105
2014-15148599497
2015-161525510114
2016-17169667598

In het academisch jaar 2016-'17 waren er 16.966 Nederlandse studenten voor een volledige studie ingeschreven in het buitenland. Dit is een toename van ruim 11% ten opzichte van 2015-'16 .
Met ingang van 2007-'08 is de studiefinanciering wereldwijd meeneembaar voor Nederlandse studenten. In 2015-'16 maakten ruim7.500 studenten gebruik van deze mogelijkheid. Daarmee wordt bijna de helft van alle uitgaande diplomamobiliteit naar het buitenland gefinancierd door het studievoorschot.

Bron: UNESCO en DUO / Nuffic Brontabel als csv (356 bytes)
Aantal leerlingen po en vo dat deelneemt aan internationale mobiliteit
Primair onderwijsVoortgezet onderwijsTotaal
201211941958520779
201311281854019668
201447364886961
201590787289635
201655782798836

Deze grafiek toont de internationale mobiliteit van leerlingen in het po en vo. Er is een scherpe daling te zien in het aantal leerlingen dat deelneemt aan internationale mobiliteit; van 20.779 in 2012 naar 8.836 in 2016. Een verklaring hiervoor is dat er door bezuinigingen minder budget beschikbaar is en dat de criteria voor subsidiering zijn aangescherpt. 

Bron: Nuffic Brontabel als csv (246 bytes)
Percentage uitgaande studie- en stagemobiliteit, mbo-gediplomeerden
StagemobiliteitStudiemobiliteitTotal outbound mobility
20125,60,56,1
20135,10,65,7
20145,50,66,1
20156,60,47
201670,57,6

Tussen 2013 en 2016 steeg het geschatte aandeel mbo-gediplomeerden dat minimaal twee weken voor studie of stage in het buitenland verbleef, van 6,1% naar 7,6%. In het middelbaar beroepsonderwijs gaan studenten meestal voor een stage naar het buitenland. In 2016 ging 7% van de mbo-gediplomeerden op stagemobiliteit tegen 0,5% op studiemobiliteit.

Bron: BVE-Monitor (afgestudeerdenonderzoeken, ROA) Brontabel als csv (163 bytes)
Top 10 bestemmingslanden waar mbo-studenten het vaakst naartoe gingen voor een bpv (beroepspraktijkvorming) Per schooljaar
2012-132013-142014-152015-162016-17
Spain817968133016771936
Germany36849476110071162
Belgium780950111911641115
United Kingdom359518619731807
Austria198264381494587
Malta109167219317394
Curacao227273302384347
France250297371337378
United States of America65131124134173
Italy66105174130171

Deze figuur laat 10 landen zien waar de meeste Nederlandse mbo-studenten in 2016-'17 een geregistreerde internationale stage (bpv) deden. Het grootste deel van de internationaal mobiele mbo-studenten die een buitenlandstage volgden ging naar een land binnen de Europese Economische Ruimte (EER). De populairste bestemmingen waren Spanje, België en Duitsland. Curacao was het populairste niet-Europese land.

Bron: DUO / SBB en Nuffic Brontabel als csv (355 bytes)
Nederlandse hbo- en wo-studenten in het buitenland voor een diploma (percentages) In procenten van de totale inschrijving in Nederland
Als % van totale inschrijving in Nederland(% op alleen uitgaande diplomastudenten met MSF)
2011-122,031,18
2012-132,261,3
2013-1421,32
2014-152,121,37
2015-162,171,46

Deze grafiek toont per studiejaar het aandeel studenten dat een volledige studie in het buitenland volgt. Dit als percentage van het totale aantal inschrijvingen aan ho-instellingen in Nederland. Het aandeel neemt jaarlijks geleidelijk toe. Bijna tweederde van de uitgaande diplomastudenten in 2015-'16 maakte daarbij gebruik van de meeneembare studiefinanciering.

Bron: Nuffic - Facts & Figures Brontabel als csv (279 bytes)
Percentage uitgaande studiepuntmobiliteit, hbo- en wo-gediplomeerden
TotaalHogescholen (bachelor)Universiteiten (master)
2012222322
2013222222
2014252326
2015252326
2016252426

Studiepuntenmobiliteit is, in tegenstelling tot diplomamobiliteit, niet gericht op het voltooien van een studie in het buitenland. In plaats daarvan wordt de studie in Nederland verrijkt met buitenlandse studie- of stage-ervaring (meestal in ruil voor studiepunten).

Voor alle ho-afgestudeerden uit 2015-'16 heeft ongveer een kwart studiegerelateerde buitenlandervaring; 26% voor het wo en 24% voor het hbo. Dit aandeel bleef de afgelopen jaren redelijk stabiel.

Bron: VSNU/VH afgestudeerdenonderzoeken, ROA) Brontabel als csv (221 bytes)
Percentage uitgaande studiepuntmobiliteit ho-gediplomeerden, naar richting. naar richting
Landbouw en Natuurlijke OmgevingTaal en CultuurEconomieOnderwijsTechniekGezondheidszorgGedrag en MaatschappijRechtNatuur
2012572226132330131537
2013582225122430121537
2014592527132529141431
2015602325112933141431
201660232593031141332

Studiepuntenmobiliteit is, in tegenstelling tot diplomamobiliteit, niet gericht op het voltooien van een studie in het buitenland. In plaats daarvan wordt de studie in Nederland verrijkt met buitenlandse studie- of stage-ervaring (meestal in ruil voor studiepunten).

Voor het ho als geheel is in 2016 de buitenlandse studiepuntenmobliteit 25%. Tussen de diverse vakgebieden zijn er grote verschillen. Studenten in de groene opleidingen zijn veruit het meest mobiel (60%). Het minst mobiel zijn de onderwijsstudenten (9%) en die bij rechten (13%) en gedrag & maatschappij (14%). 

Bron: VSNU/VH (afgestudeerdenonderzoeken, ROA) Brontabel als csv (493 bytes)
Top 10 inkomende diplomamobiliteit (aantallen hbo- en wo-studenten)
2014-152015-162016-172017-182018-19
Duitsland2296022181221812213222584
Italië20112636335940834814
China42024302433244644547
België25152655295732623620
Verenigd Koninkrijk19532289274730793383
Bulgarije18072030227625843126
Griekenland21202182236826362947
Roemenië13521593184823552937
Frankrijk13041602194123242759
Spanje13671658202624442695

Deze figuur laat zien uit welke landen de meeste inkomende studenten voor diplomamobiliteit komen. Het merendeel van de buitenlandse studenten komt uit Duitsland om een diploma in Nederland te halen. Italië staat op de tweede plaats, gevolgd door China, België en het Verenigd Koninkrijk. Italië is daarmee een plaats opgeschoven in het afgelopen jaar, en is nu het op een na belangrijkste land voor inkomende studentenmobiliteit. Zuid- en Oost Europa en Zuid- en Zuidoost Azië worden relatief gezien belangrijker als regio van herkomst, Duitsland en China worden relatief steeds minder belangrijk. De stroom internationale diplomastudenten naar Nederlandse instellingen wordt daarmee , naast groter, steeds diverser van samenstelling.

Bron: UNESCO en DUO / Nuffic Brontabel als csv (842 bytes)
Top 10 uitgaande diplomamobiliteit (aantallen hbo- en wo-studenten)
2013-14 NLD students abroad2013-14 waarvan met MSF2014-15 NLD students abroad2014-15 waarvan met MSF2015-16 NLD students abroad2015-16 waarvan met MSF2016-17 NLD students abroad2016-17 waarvan met MSF2017-18 NLD students abroad2017-18 waarvan met MSF
Verenigd Koninkrijk32851705332615883360163534571042755
Belgi�345051023800548836015632443842933038
Verenigde Staten1864447197243218435071972349222
Duitsland7943269103841184459373267
Frankrijk4989356811359911265510059
Oostenrijk2555625052257593404832
Spanje2871082871162611502489298
Zweden271167346170338198380166161
Australi�3025528636300393323621
Zwitserland105931039351553753927

Deze figuur laat de landen zien waar de meeste Nederlandse studenten heen gaan voor diplomamobiliteit. Het merendeel vertrekt naar België, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk. Verder zijn in de top 5 de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk in trek bij studenten die naar het buitenland vertrekken voor een diploma.

Bron: UNESCO en DUO/Nuffic Brontabel als csv (2 kB)
Aantal internationale hbo-en wo-studenten dat zich blijvend in Nederland vestigt, 2006-2012
Aantal blijvers
20062610
20072670
20082680
20092935
20103225
20113560
20123515

Steeds meer internationale studenten vestigen zich na hun afstuderen blijvend in Nederland. Van de lichting die in 2006 afstudeerde, woonden/werkten er na 5 jaar nog 2.610 ons land. Van de lichting 2012 vestigden 3.515 mensen zich blijvend hier. In de periode 2006-2012 gaat het in totaal om ruim 21 duizend internationale hbo- en wo studenten. Het hoger onderwijs vormt zo een belangrijke aanvoerroute voor kenniswerkers naar Nederland.

Bron: Nuffic Brontabel als csv (95 bytes)
Buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho In aantallen
Aantal internationale diplomastudenten, totaalAantal internationale diplomastudenten in hboAantal internationale diplomastudenten in wo
2014-15581402593032210
2015-16623732594236431
2016-17685262636942157
2017-18766062810248504
2018-19859552978656169

Deze figuur laat het aantal internationale diplomastudenten in het bekostigd Nederlandse ho in absolute aantallen zien.
Een overzicht van de bijbehorende percentages bevindt zich onder 'Gerelateerde grafieken'.
De stijgende lijn van het aantal internationale diplomastudenten is vrijwel geheel toe te schrijven aan de stijging in het wo. In het hbo is het aantal internationale diplomastudenten tot 2017-'18 nagenoeg constant gebleven. In 2018-'19 is dit aantal weer iets toegenomen.

Bron: DUO en Nuffic Brontabel als csv (491 bytes)
Buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho (percentages) In procenten
Als % van totale inschrijving in NederlandAls % van hbo inschrijving in NederlandAls % van wo inschrijving in Nederland
2014-158,35,812,6
2015-168,95,914,1
2016-179,65,915,9
2017-1810,56,217,5
2018-1911,56,519,2

Deze figuur laat het aandeel buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho in procenten zien. In het schooljaar 2018-'19 is de stijging ten opzichte van het voorgaande jaar in het totale aandeel buitenlandse studenten voornamelijk toe te schrijven aan de stijging in het wo, en in mindere mate aan het hbo. Het aandeel buitenlandse studenten in het wo is inmiddels ongeveer drie keer groter dan in het hbo.

Bron: DUO en Nuffic Brontabel als csv (397 bytes)
Stay-rate (blijfkans) na 5 jaar voor afstudeercohorten 2006-'07 - 2012-'13
Stay-rate
200629,3
200727,8
200825,7
200924,3
201023,3
201122,9
201222,7

Van elke 100 internationale studenten die in 2006 afstudeerden, bleven er (na 5 jaar) gemiddeld 29 in ons land. De stay-rate is sindsdien gestaag afgenomen: tot 22,7% voor afstudeerlichting 2012. Ondanks de dalende stay-rate, stijgt toch het aantal internationale studenten dat in Nederland blijft (zie de grafiek "Aantal internationale hbo- en wo-studenten dat zich blijvend in Nederland vestigt, 2006-2012"). Dit komt doordat ons hoger onderwijs steeds meer internationale studenten trekt.

Bron: Nuffic Brontabel als csv (89 bytes)
Internationaal mobiele studenten in het Hoger Onderwijs naar land van vooropleiding In procenten van het aantal ingeschreven internationale studenten, 2017-'18
Totaal in percentages
Duitsland26,3
Italië5,6
China5,3
België4,2
Verenigd Koninkrijk3,9
Bulgarije3,6
Griekenland3,4
Roemenië3,4
Frankrijk3,2
Spanje3,1
India3,1
Polen1,9
Indonesië1,6
Verenigde Staten1,5
Litouwen1,3
Overige28,6

In studiejaar 2018-'19 waren er in het Nederlandse ho in totaal bijna 86 duizend internationale, mobiele studenten ingeschreven (170 verschillende nationaliteiten). Dit is ruim 11% van het totaal aantal ingeschrevenen in het ho van dat jaar. Zo'n 26% van de internationaal mobiele studenten heeft zijn vooropleiding in Duitsland gedaan. Italiaanse studenten vormen ruim 5% van het totaal aantal internationaal mobiele studenten. Studenten die hun vooropleiding in China hebben gedaan, sluiten de top 3 af met iets meer dan 5%. Daarnaast komen internationale studenten vooral uit België en het Verenigd Koninkrijk, Oost- en Zuid-Europa en India.

Nuffic/DUO 1 Cijfer HO Brontabel als csv (264 bytes)

Zie ook

Afzenders