Internationale prestaties (PISA)

Het Programme for International Student Assessment (PISA) is een internationaal onderzoek waarin de prestaties van 15-jarigen worden gemeten. 

PISA toetst de algemene kennis en vaardigheden op drie domeinen, namelijk wiskunde, lezen en natuurwetenschappen. De gemiddelde Nederlandse prestaties en het aandeel leerlingen met lage en excellente vaardigheden zijn te vinden onder 'Gerelateerde grafieken'.

Gemiddelde prestaties lezen 15-jarigen
20032006200920122015
FIN543547536524526
JAP498498520538516
NED513507508511503
BEL507501506509499
VS495500498497
DUI491495497508509
ZWE514507497483500
FRA496488496505499
DEN492494495496500
VK495494499498
OESO496492493496493

Nederlandse leerlingen nemen met een score van 503 punten de 12e plaats in op de OESO ranglijst in 2015. Dit is twee plaatsen lager dan in 2012. De gemiddelde score vertoont in 2015 een lichte (niet significante) daling ten opzichte van 2012.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015) Brontabel als csv (295 bytes)
Gemiddelde prestaties wiskunde 15-jarigen
20032006200920122015
FIN544548541519511
JAP534523529536532
NED538531526523512
BEL529520515515507
VS483474487481470
DUI503504513514506
ZWE509502494478494
FRA511496497495493
DEN514513503500511
VK495492494492
OESO500498496494490

De prestaties van Nederlandse 15-jarigen voor wiskunde behoren met gemiddeld 512 punten tot de hoogste in de wereld. Op de OESO ranglijst staat Nederland net als in 2009 op de zesde plaats. In 2012 stond Nederland op de vierde plaats. De gemiddelde Nederlandse score vertoont wel een significante daling sinds 2003.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012,2015) Brontabel als csv (298 bytes)
Gemiddelde prestaties natuurwetenschappen 15-jarigen
20032006200920122015
FIN548563554545531
JAP548531539547538
NED524525522522509
BEL509510507505502
VS491489502497496
DUI502516520524509
ZWE506503495485493
FRA511495498499495
DEN475496499498502
VK515514514509
OESO500500501501493

Nederlandse 15-jarige leerlingen haalden in 2015 gemiddeld 509 punten bij de PISA testen op het gebied van natuurwetenschappen. Nederland staat daarmee op de elfde plaats in de OESO ranglijst, een iets lagere positie dan in 2012 (8e). In veel landen is een daling te zien tussen 2012 en 2015 (bijv. Finland, Japan, Duitsland). Mogelijk heeft die te maken met de inhoudelijke herziening van de toets. In 2015 is de toets voor het eerst digitaal afgenomen en zijn nieuwe typen opgaven geïntroduceerd, bijvoorbeeld met animaties. De daling tussen 2003 en 2012 is niet significant, de scores zijn redelijk stabiel. De daling tussen 2012 en 2015 is wel significant voor Nederland.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012,2015) Brontabel als csv (298 bytes)
Percentage zwakke leerlingen op het gebied van lezen
20032006200920122015
FIN5,7%4,8%8,1%11,3%11,1%
JAP19,0%18,4%13,6%9,8%12,9%
NED11,5%15,1%14,3%14,0%18,1%
DEN16,5%16,0%15,2%14,6%15,0%
ZWE13,3%15,3%17,4%22,7%18,4%
BEL17,9%19,4%17,7%16,1%19,5%
VS19,4%17,6%16,6%19,0%
VK19,0%18,4%16,6%17,9%
DUI22,3%20,0%18,5%14,5%16,2%
FRA17,5%21,7%19,8%18,9%21,5%
OESO19,0%20,1%18,8%18,0%20,1%

Het percentage leerlingen met lage leesvaardigheden in Nederland is in 2015 18,1%. Dit is niet significant hoger dan in 2012. Het percentage is lager dan het OESO-gemiddelde van 20,1%.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012,2015) Brontabel als csv (397 bytes)
Percentage zwakke leerlingen op het gebied van wiskunde
20032006200920122015
FIN6,8%6,0%7,8%12,3%13,6%
JAP13,3%13,0%12,5%11,1%10,7%
NED10,9%11,5%13,4%14,8%16,7%
DEN15,4%13,6%17,1%16,8%13,6%
DUI21,6%19,9%18,6%17,7%17,2%
BEL16,5%17,3%19,1%19,0%20,1%
VK19,8%20,2%21,8%21,9%
ZWE17,3%18,3%21,1%27,1%20,8%
FRA16,6%22,3%22,5%22,4%23,5%
VS25,7%28,1%23,4%25,8%29,4%
OESO21,4%21,3%20,9%23,0%23,4%

Het percentage leerlingen met lage wiskundevaardigheden in Nederland is in 2015 16,7%. Dit is significant hoger dan in 2003 en 2006, maar niet significant hoger dan in 2009 en 2012.  Het Nederlandse aandeel ligt  ruim onder het OESO-gemiddelde van 23,4%.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015) Brontabel als csv (403 bytes)
Percentage zwakke leerlingen op het gebied van natuurwetenschap
2006200920122015
FIN4,1%6,0%7,7%11,5%
JAP12,0%10,7%8,5%9,6%
NED13,0%13,2%13,1%18,5%
DUI15,4%14,8%12,2%17,0%
VK16,7%15,0%15,0%17,4%
DEN18,4%16,6%16,7%15,9%
BEL17,0%18,0%17,7%19,8%
VS24,4%18,1%18,1%20,3%
ZWE16,4%19,1%22,2%21,6%
FRA21,2%19,3%18,7%22,1%
OESO19,8%18,0%17,8%21,2%

Het percentage leerlingen met lage natuurwetenschappelijke vaardigheden in Nederlands is in 2015 18,5%. Dit is significant hoger dan in 2012 (13,1%). Ook gemiddeld in de OESO is er een toename (17,8% naar 21,2%). Het Nederlandse percentage ligt  onder het OESO-gemiddelde van 21,2%. De verandering tussen 2012 en 2015 kan mogelijk ook komen doordat de toetsinhoud en vorm veranderd zijn.

OESO, PISA (2006, 2009, 2012, 2015) Brontabel als csv (335 bytes)
Percentage excellente leerlingen op het gebied van lezen in procenten, niveau 5 en 6 opgeteld
20032006200920122015
FIN14,7%16,7%14,5%13,5%13,7%
JAP9,7%9,4%13,4%18,5%10,8%
BEL12,5%11,3%11,2%11,8%9,3%
VS9,3%9,9%7,9%9,6%
NED8,8%9,1%9,8%9,8%10,9%
FRA7,4%7,3%9,6%12,9%12,5%
ZWE11,4%10,6%9,0%7,9%10,0%
VK9,0%8,0%8,8%9,2%
DUI9,6%9,9%7,6%8,9%11,7%
DEN5,2%5,9%4,7%5,4%6,5%
OESO8,3%8,6%7,6%8,4%8,3%

Het percentage Nederlandse 15-jarige leerlingen dat in 2015 hoge leesvaardigheden laat zien is 10,9%. Dit lijkt hoger dan 9,8% in 2012, maar het verschil is niet significant. Het Nederlandse aandeel ligt  boven het OESO-gemiddelde van 8,3%.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015) Brontabel als csv (367 bytes)
Percentage excellente leerlingen op het gebied van wiskunde in procenten, niveau 5 en 6 opgeteld
20032006200920122015
FIN23,4%24,4%21,7%15,3%11,7%
JAP24,3%18,3%20,9%23,7%20,3%
BEL26,4%22,3%20,4%19,5%15,9%
NED25,5%21,1%19,9%19,3%15,5%
DUI16,2%15,4%17,8%17,5%12,9%
FRA15,1%12,5%13,7%12,9%11,4%
DEN15,9%13,7%11,6%10,0%11,7%
ZWE15,8%12,6%11,4%8,0%10,4%
VS10,1%7,6%9,9%8,8%5,9%
VK11,1%9,8%11,8%10,6%
OESO14,7%13,4%13,5%12,6%10,7%

Het percentage Nederlandse 15-jarige leerlingen dat in 2015 hoge wiskundevaardigheden laat zien is 15,5%. Dit is niet significant anders dan in 2009 en 2012, maar wel significant lager dan in 2003 en 2006. Het Nederlandse aandeel ligt nog wel ruim boven het OESO-gemiddelde van 10,7%.

OESO, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015) Brontabel als csv (400 bytes)
Percentage excellente leerlingen op het gebied van natuurwetenschap in procenten, niveau 5 en 6 opgeteld
2006200920122015
FIN20,9%18,7%17,1%14,3%
JAP15,1%16,9%18,2%15,3%
DUI11,8%12,8%12,2%10,6%
NED13,1%12,7%11,8%11,1%
VK13,7%11,4%11,2%10,9%
BEL10,1%10,1%9,1%9,0%
VS9,1%9,2%7,5%8,5%
FRA8,0%8,1%7,9%8,0%
ZWE7,9%8,1%6,3%8,5%
DEN6,8%6,7%6,8%7,0%
OESO8,9%8,5%8,4%7,7%

Het percentage Nederlandse 15-jarige leerlingen dat in 2015 hoge vaardigheden laat zien op het gebied van natuurwetenschappen is 11,1%, ongeveer evenveel als in 2012. Het aandeel hoogpresteerders is in Nederland heel stabiel over de tijd. Het Nederlandse aandeel ligt ruim boven het OESO-gemiddelde van 7,7%.

OESO, PISA (2006, 2009, 2012, 2015) Brontabel als csv (318 bytes)

Afzenders