Internationale prestaties (PISA)

Het Programme for International Student Assessment (PISA) is een internationaal onderzoek waarin de prestaties van 15-jarigen worden gemeten. 

PISA toetst de algemene kennis en vaardigheden op drie domeinen, namelijk wiskunde, lezen en natuurwetenschappen. De gemiddelde Nederlandse prestaties en het aandeel leerlingen met lage en excellente vaardigheden zijn te vinden onder 'Gerelateerde grafieken'.

Gemiddelde prestaties lezen 15-jarigen

Gemiddelde prestaties lezen 15-jarigen
200320062009201220152018
FIN543547536524526520
JAP498498520538516504
NED513507508511503485
BEL507501506509499493
VS495500498497505
DUI491495497508509498
ZWE514507497483500506
FRA496488496505499493
DEN492494495496500501
VK495494499498504
OESO496492493496493487

Nederlandse leerlingen nemen met een score van 485 punten de 26e plaats in op de OESO ranglijst in 2018. Dit is elf plaatsen lager dan in 2015. De gemiddelde score vertoont in 2018 een significante daling ten opzichte van 2015.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (344 bytes)
Gemiddelde prestaties wiskunde 15-jarigen
200320062009201220152018
FIN544548541519511507
JAP534523529536532527
NED538531526523512519
BEL529520515515507508
VS483474487481470478
DUI503504513514506500
ZWE509502494478494502
FRA511496497495493495
DEN514513503500511509
VK495492494492501
OESO500498496494490489

De prestaties van Nederlandse 15-jarigen voor wiskunde behoren met gemiddeld 519 punten tot de hoogste in de wereld. Op de OESO ranglijst staat Nederland net als in 2009 op de zesde plaats. In 2012 stond Nederland op de vierde plaats. De gemiddelde Nederlandse score is niet significant gestegen sinds 2018.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (347 bytes)
Gemiddelde prestaties natuurwetenschappen 15-jarigen
200320062009201220152018
FIN548563554545531522
JAP548531539547538529
NED524525522522509503
BEL509510507505502499
VS491489502497496502
DUI502516520524509503
ZWE506503495485493499
FRA511495498499495493
DEN475496499498502493
VK515514514509505
OESO500500501501493489

Nederlandse 15-jarige leerlingen haalden in 2018 gemiddeld 503 punten bij de PISA testen op het gebied van natuurwetenschappen. Daarmee is Nederland gelijk gebleven aan de prestaties in 2015. In veel landen is een daling te zien tussen 2015 en 2018 (bijv. Finland, Japan, Denemarken). Mogelijk heeft die te maken met de inhoudelijke herziening van de toets. In 2015 is de toets voor het eerst digitaal afgenomen en zijn nieuwe typen opgaven geïntroduceerd, bijvoorbeeld met animaties. De daling tussen 2003 en 2012 is niet significant, de scores zijn redelijk stabiel. De daling tussen 2012 en 2015 is wel significant voor Nederland.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (347 bytes)
Percentage zwakke leerlingen op het gebied van lezen
200320062009201220152018
FIN5,70%4,80%8,10%11,30%11,10%13,50%
JAP19,00%18,40%13,60%9,80%12,90%16,80%
NED11,50%15,10%14,30%14,00%18,10%24,10%
DEN16,50%16,00%15,20%14,60%15,00%16,00%
ZWE13,30%15,30%17,40%22,70%18,40%18,40%
BEL17,90%19,40%17,70%16,10%19,50%21,30%
VS19,40%17,60%16,60%19,00%19,30%
VK19,00%18,40%16,60%17,90%17,30%
DUI22,30%20,00%18,50%14,50%16,20%20,70%
FRA17,50%21,70%19,80%18,90%21,50%20,90%
OESO19,00%20,10%18,80%18,00%20,10%22,70%

Het percentage leerlingen met lage leesvaardigheden in Nederland is in 2018 24%. Dit is  significant hoger dan in 2015. Het percentage is niet significant hoger dan het OESO-gemiddelde van 22,7%.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (532 bytes)
Percentage zwakke leerlingen op het gebied van wiskunde
200320062009201220152018
FIN6,80%6,00%7,80%12,30%13,60%15,00%
JAP13,30%13,00%12,50%11,10%10,70%11,50%
NED10,90%11,50%13,40%14,80%16,70%15,80%
DEN15,40%13,60%17,10%16,80%13,60%21,10%
DUI21,60%19,90%18,60%17,70%17,20%19,20%
BEL16,50%17,30%19,10%19,00%20,10%14,60%
VK19,80%20,20%21,80%21,90%19,70%
ZWE17,30%18,30%21,10%27,10%20,80%27,10%
FRA16,60%22,30%22,50%22,40%23,50%18,80%
VS25,70%28,10%23,40%25,80%29,40%21,30%
OESO21,40%21,30%20,90%23,00%23,40%24,00%

Het percentage leerlingen met lage wiskundevaardigheden in Nederland is in 2018 15,8%. Dit is significant hoger dan in 2003 en 2006, maar niet significant hoger dan in 2009, 2012 en 2015. Het Nederlandse aandeel ligt  ruim onder het OESO-gemiddelde van 24%.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (539 bytes)
Percentage zwakke leerlingen op het gebied van natuurwetenschap
20062009201220152018
FIN4,10%6,00%7,70%11,50%12,90%
JAP12,00%10,70%8,50%9,60%10,80%
NED13,00%13,20%13,10%18,50%20,00%
DUI15,40%14,80%12,20%17,00%19,60%
VK16,70%15,00%15,00%17,40%17,40%
DEN18,40%16,60%16,70%15,90%18,70%
BEL17,00%18,00%17,70%19,80%20,00%
VS24,40%18,10%18,10%20,30%18,60%
ZWE16,40%19,10%22,20%21,60%19,00%
FRA21,20%19,30%18,70%22,10%20,50%
OESO19,80%18,00%17,80%21,20%22,00%

Het percentage leerlingen met lage natuurwetenschappelijke vaardigheden in Nederlands is in 2018 20%. Dit is significant hoger dan in 2012 (13,1%). Ook gemiddeld in de OESO is er een toename (17,8% naar 21,2%). Het Nederlandse percentage ligt  onder het OESO-gemiddelde van 22%. De verandering tussen 2012 en 2015 kan mogelijk ook komen doordat de toetsinhoud en vorm veranderd zijn.

OECD, PISA (2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (461 bytes)
Percentage excellente leerlingen op het gebied van lezen in procenten, niveau 5 en 6 opgeteld
200320062009201220152018
FIN14,70%16,70%14,50%13,50%13,70%14,20%
JAP9,70%9,40%13,40%18,50%10,80%10,30%
BEL12,50%11,30%11,20%11,80%9,30%9,50%
VS9,30%9,90%7,90%9,60%13,50%
NED8,80%9,10%9,80%9,80%10,90%9,10%
FRA7,40%7,30%9,60%12,90%12,50%9,20%
ZWE11,40%10,60%9,00%7,90%10,00%13,30%
VK9,00%8,00%8,80%9,20%11,50%
DUI9,60%9,90%7,60%8,90%11,70%11,30%
DEN5,20%5,90%4,70%5,40%6,50%8,40%
OESO8,30%8,60%7,60%8,40%8,30%8,60%

Het percentage Nederlandse 15-jarige leerlingen dat in 2018 hoge leesvaardigheden laat zien is 9,1%. Dit lijkt hoger dan 9,8% in 2015, maar het verschil is niet significant. Het Nederlandse aandeel ligt  boven het OESO-gemiddelde van 8,6%.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (497 bytes)
Percentage excellente leerlingen op het gebied van wiskunde in procenten, niveau 5 en 6 opgeteld
200320062009201220152018
FIN23,40%24,40%21,70%15,30%11,70%11,10%
JAP24,30%18,30%20,90%23,70%20,30%18,30%
BEL26,40%22,30%20,40%19,50%15,90%15,70%
NED25,50%21,10%19,90%19,30%15,50%18,40%
DUI16,20%15,40%17,80%17,50%12,90%13,30%
FRA15,10%12,50%13,70%12,90%11,40%11,00%
DEN15,90%13,70%11,60%10,00%11,70%11,60%
ZWE15,80%12,60%11,40%8,00%10,40%12,60%
VS10,10%7,60%9,90%8,80%5,90%8,30%
VK11,10%9,80%11,80%10,60%12,90%
OESO14,70%13,40%13,50%12,60%10,70%10,90%

Het percentage Nederlandse 15-jarige leerlingen dat in 2018 hoge wiskundevaardigheden laat zien is 18,4%. Dit is significant hoger dan in 2015, maar niet significant anders dan in 2009 en 2012. Het Nederlandse aandeel ligt ruim boven het OESO-gemiddelde van 10,9%.

OECD, PISA (2003, 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018) Brontabel als csv (535 bytes)
Percentage excellente leerlingen op het gebied van natuurwetenschap in procenten, niveau 5 en 6 opgeteld
20062009201220152018
FIN20,90%18,70%17,10%14,30%12,30%
JAP15,10%16,90%18,20%15,30%13,10%
DUI11,80%12,80%12,20%10,60%10,00%
NED13,10%12,70%11,80%11,10%10,60%
VK13,70%11,40%11,20%10,90%9,70%
BEL10,10%10,10%9,10%9,00%8,00%
VS9,10%9,20%7,50%8,50%9,10%
FRA8,00%8,10%7,90%8,00%6,60%
ZWE7,90%8,10%6,30%8,50%8,30%
DEN6,80%6,70%6,80%7,00%5,50%
OESO8,90%8,50%8,40%7,70%6,80%

Het percentage Nederlandse 15-jarige leerlingen dat in 2018 hoge vaardigheden laat zien op het gebied van natuurwetenschappen is 10,6%, ongeveer evenveel als in 2015. Het aandeel hoogpresteerders is in Nederland heel stabiel over de tijd. Het Nederlandse aandeel ligt ruim boven het OESO-gemiddelde van 6,8%.

OECD, PISA (2006, 2009, 2012, 2015en 2018) Brontabel als csv (437 bytes)

Afzenders